Gastheer: Fred van Dijk

Gasten: Keimpe Vellinga (stadionmanager, manager veiligheidszaken Cambuur Leeuwarden BVO), Roelof Herder (bestuurslid Supportersclub Cambuur, belast met uitwedstrijden), Yde Nieuwhof (veiligheidscoördinator Cambuur Leeuwarden BVO) en Eddy Tuinier (politie Leeuwarden)

27 september 2004, voor vele Nederlanders stond deze avond in het teken van het afscheid van Andre Hazes in de Amsterdam Arena. Andre volkszanger nummer één, helaas is hij niet meer onder ons, maar zijn muziek leeft voort.

Voor een dertigtal Cambuursupporters stond deze avond ook in het teken van een forum over de Combi, de verplichte busreis naar uitwedstrijden. Al jaren een omstreden maatregel. Er zijn voorstanders, supporters die begrip hebben voor het benoemen van risicowedstrijden en de daarmee samenhangende verplichte buscombi, maar daarnaast zijn er ook felle tegenstanders. Helaas viel er van de laatste groep niemand te bespeuren, al was dit de uitgelezen mogelijkheid geweest om hierover een aantal (in)direct betrokkenen aan de tand te voelen en wellicht een goede discussie op gang te brengen. Jammer genoeg mocht dit niet zo zijn.

De buscombi, een omstreden fenomeen sinds de jaren negentig. In het leven geroepen om supportersstromen beter te kunnen reguleren en daarmee rellen en andere uitwassen aan te pakken. Waarom wordt een bepaalde wedstrijd aangemerkt als risicoduel en wie bepaalt dat eigenlijk? En op grond waarvan?

Alle informatie inzake veiligheid en ongeregeldheden komt samen bij het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (C.I.V.). De informatie in deze database kan gekleurd zijn en is dus lang niet altijd objectief.

Voorafgaande aan ieder seizoen wordt in het competitieschema een aantal duels als risicoduel aangemerkt. Dit gebeurt door de burgemeester van de thuisspelende gemeente, in samenspraak met de lokale politie en de thuisclub. Een aantal voorbeelden van deze duels zijn de thuis- en uitwedstrijden van Cambuur tegen FC Zwolle en Go Ahead Eagles. Dit zijn min of meer vaste risicoduels. Verder kunnen er op basis van gegevens bij het C.I.V.een aantal andere duels als risicoduel bestempeld worden, op basis van gegevens over ongeregeldheden door groepen supporters in het afgelopen jaar of jaren, hetzij bij het desbetreffende duel of bij andere duels.
Voor de uitwedstrijd tegen FC Volendam, begin dit seizoen, werd zelfs op het laatste moment een verplichte buscombi afgekondigd en bleven de kassa’s gesloten. Dit werd gedaan door de burgemeester van Volendam. Aanleiding hiervoor zou de topdrukte zijn die werd verwacht i.v.m.feestelijkheden omtrent het einde van de bouwvak.

De historische gegevens kunnen op verschillende manieren worden vertaald naar het veiligheidsbeleid. Het zal niet verbazen dat (helaas) de negatieve uitwassen daarbij de boventoon voeren. Bovendien is er veel onduidelijkheid door een ad hoc beleid dat gehanteerd wordt door de uitvoerende machten.

Zo werd bij het instellen van de combi naar Volendam gewezen op problemen van een aantal jaren geleden op de dijk, tussen een kleine groep Cambuursupporters en inwoners van Volendam, terwijl de grote groepen supporters van Volendam en Cambuur gezamenlijk naar het stadion liepen. Het jaar daarop was het vrij reizen en was het reuze gezellig in een Volendams café. En dan toch dit seizoen een combi, dat was behoorlijk balen.
Bij het besluit tot de combi werd tevens aangehaald de ongeregeldheden met Cambuuraanhangers in Haarlem, aan het einde van het seizoen 2003-2004. Ook de te verwachten grote toestroom van Cambuursupporters bij deze openingswedstrijd van het nieuwe seizoen zal meegewogen hebben in het besluit om een combi in te stellen.

Hoe je het ook wendt of keert, het gedrag van supporters vertaalt zich naar gedrag bij politie, clubs en lokale overheden. Of te wel: supporters zorgen er indirect soms voor dat zij zelf worden beperkt in hun vrijheden.

Vreemd in deze is wel te noemen het bijvoorbeeld vrij reizen van FC Twente supporters naar een bekerduel van Cambuur en van FC Groningensupporters en DKV’ers naar een oefenwedstrijd van Cambuur in de afgelopen jaren. De negatieve publiciteit na deze wedstrijden in de regionale pers had vermeden en voorkomen kunnen en moeten worden. De verantwoording in deze lag bij Cambuur en de lokale overheid en politie. Vooraf werd al door Supportersclub Cambuur gewezen op de beladenheid van deze duels.

Ook overdreven politiegedrag is in den lande bekend. Politieoptreden, waarvan het uitgangspunt toch zou moeten zijn risico’s en ongeregeldheden voorkomen, kan dit juist oproepen. Een triest voorbeeld hiervan is controle op het bij je dragen van een zogenaamde ID-kaart. Voor degenen die het nog niet wisten: Het bij je hebben en kunnen tonen van een ID-kaart of paspoort is verplicht voor iedere Nederlander. Zeker bij het bezoeken van uitwedstrijden van je club is het verstandig om een ID-kaart mee te nemen.

Een verplichte combi naar Go Ahead Eagles in het seizoen 2003-2004 was voor de lokale M.E.aldaar aanleiding om de bus aan te houden en massaal te betreden en van een ieder op een zeer onvriendelijk wijze een legitimatiebewijs te eisen. Het geweldige resultaat van deze actie was een grote groep gefrustreerde Cambuursupporters en de voorlopige hechtenis van een 15-jarige Cambuurfan, die voor het eerst een uitwedstrijd bezocht, en tevens die van de voorzitter van Supportersclub Cambuur. Een geweldige vangst, waarmee de onbenulligheid van overdreven politieoptreden weer eens duidelijk werd.
Op deze manier streef je als politie duidelijk je doel voorbij. Zelfs meegereisde politie uit Leeuwarden werd genegeerd bij dit optreden van de lokale M.E.
Ook deze miscommunicatie is helaas soms tekenend voor het veiligheidsbeleid dat soms gebaseerd lijkt eerder op lokale gewoontes dan dat dit echt kan leiden tot een integrale aanpak van voetbalvandalisme waarbij ook voor iedereen duidelijk is wat de grenzen zijn.